Gwna arrow O Zwizku arrow Historia arrow Hist.tyg. Nasze Sowo
Oficjalny serwis Zwizku Ukraicw w Polsce
Historia tygodnika Nasze Sowo Utwrz PDF Drukuj Pole znajomemu
  Historia tygodnika  „Nasze Sowo”


 

 

„Nasze Sowo” to wydawany w jzyku ukraiskim tygodnik mniejszoci ukraiskiej w Polsce. Pojawi si na fali odwily politycznej w poowie lat 50. XX wieku jako ostatnie z pism mniejszoci narodowych. „Nasze Sowo” stao si organem prasowym Zarzdu Gównego USKT. Do padziernika 1956 roku pismo ukazywao si jako dwutygodnik, nastpnie jako tygodnik. W pierwszych miesicach swego istnienia tytu osign nakad 17 tysicy egzemplarzy, w 70% rozprowadzanych drog prenumeraty.

W zamyle ówczesnych decydentów „Nasze Sowo” miao peni rol swoistego pasa transmisyjnego midzy wadz a spoecznoci ukraisk – w 1947 roku mieszkajcych w Polsce ponad pó miliona Ukraiców zmuszono do opuszczenia swych etnicznych ziem na poudniowo-wschodnich obrzeach i deportowano na pónoc oraz zachód kraju. Tygodnik mia sprzyja stabilizacji ekonomicznej i spoecznej wysiedlonych, zachca ich do kultywowania rodzimej kultury i owiaty, jak równie przekazywa informacje o yciu spoeczno-politycznym i kulturalnym radzieckiej Ukrainy. W praktyce jednak „Nasze Sowo” stao si w tym okresie przede wszystkim otwart trybun skarg i zaale Ukraiców – na sytuacj w jakiej si znaleli, na przejawy dyskryminacji narodowociowej, na zagroenia asymilacyjne. Byo, wreszcie, swego rodzaju zbiorowym podaniem przesiedleców o umoliwienie im powrotu „do siebie”, „na swoje”. Zarazem – zwaywszy na funkcjonowanie ukraiskiej mniejszoci w warunkach rozproszenia – pismo odgrywao bardzo wana rol jedynego jej cznika.

Ju w cigu pierwszego roku istnienia w gazecie pojawio si kilka staych kolumn tematycznych, midzy innymi adresowane do dzieci „Dytiacze Sowo”, do literatów – „Literaturna Storinka”, do grupy etnicznej emków – „emkiwke Sowo”. W 1958 roku, w formie dodatku do tygodnika, ukaza si pierwszy numer „Naszej Kultury” – miesicznika literackiego i popularnonaukowego, który sta si równie organizatorem i moderatorem dziaa inteligencji twórczej, zwaszcza w dziedzinie literatury, problematyki jzykowej, historii i sztuki. Natomiast dla wielu wybitnych twórców z ówczesnej radzieckiej Ukrainy, jak równie Czechosowacji i Rumunii, „Nasza Kultura” (ze wzgldu na liberalniejsz cenzur okresu popadziernikowego) bya jednym z nielicznych bd wrcz jedynym miejscem publikacji. W poowie lat 60. z „Naszego Sowa” wyodrbni si kolejny comiesiczny dodatek: „Switanok” – pisemko adresowane do ukraiskich dzieci, które poza dostarczaniem najmodszym rozrywki, uczyo jzyka ojczystego, nierzadko biorc na siebie rol pierwszego, a czsto i jedynego nauczyciela.

W odrónieniu od pism wszystkich innych mniejszoci narodowych, które do krajów swego pochodzenia docieray bez przeszkód, „Nasze Sowo” nigdy nie otrzymao debitu na rozpowszechnianie na Ukrainie i na terenie Zwizku Radzieckiego w ogóle. Niemniej, wbrew zakazowi, tygodnik by tam czytany – blokad skutecznie przeamywao zaprenumerowanie gazety przez krewnych bd znajomych w Polsce lub na Zachodzie. W poowie lat 60. niemal poow, wówczas ponad 21-tysicznego nakadu, docierao do czytelników zza wschodniej granicy Polski. Fakt ten, z jednej strony, sprawia zespoowi redakcyjnemu ogromn satysfakcj, z drugiej jednak – z uwagi na zatrzymywanie i konfiskowanie przesyek w granicznych placówkach celnych – przysparza wielu problemów natury politycznej. Reakcj wadz w takich przypadkach byo bowiem i zaostrzenie cenzury, i zakaz drukowania niektórych autorów.

Swój krytyczny stosunek do pisma wadze w peni zademonstroway w pierwszej poowie lat 80., kiedy gazeta wraz z dodatkami popada w powane tarapaty poligraficzne – wiadomie odmówiono wówczas redakcji pomocy w rozwizaniu trudnoci. W nastpstwie tego przestaa si ukazywa „Nasza Kultura”, nastpnie „Switanok”, na kilka miesicy zostao wstrzymane wydawanie samego tygodnika. Dopiero w poowie lat 90. reaktywowano dodatek dziecicy, „Naszej Kultury” nie udao si przywróci do dzi.

Po nadzwyczajnym zjedzie Ukraiskiego Towarzystwa Spoeczno-Kulturalnego w lutym 1990 roku i przeksztaceniu organizacji w Zwizek Ukraiców w Polsce „Nasze Sowo” przestao peni rol organu prasowego nowej organizacji – przyjo formu tygodnika ukraiskiego; jego wydawc zosta Zwizek Ukraiców w Polsce.

Kolejnymi redaktorami naczelnymi „Naszego Sowa” byli: Grzegorz Bojarski (1958–1963 i 1971–1980), Mirosaw Werbowy (1980–1991), Roman Gaan (1993–1994), Igor Szczerba (1995–2002). Od kwietnia 2002 roku gazet kieruje Mirosaw Werbowy. W pewnych okresach – niekiedy nawet kilkuletnich – stanowisko redaktora naczelnego byo nieobsadzone.

 
© 2021 Zwi�zek Ukrai�c�w w Polsce :: Hosting & design: design4web.pl
Zrealizowano dzieki dotacji Ministra Spraw Wewntrznych i Administracji
META-Ukraine
hermesbirkinae parsmovies ukraina.jpg
hermesbirkinae parsmovies