Apel Rady Gwnej do Premiera
Warszawa, 9 grudnia 2007 r.

L.dz. 682/07 
Szanowny Pan
Donald Tusk
Prezes Rady Ministrów RP

Szanowny Panie Premierze,
W imieniu Rady Gównej Zwizku Ukraiców w Polsce zwracamy si do Pana Premiera z prob o podjcie interwencji w sprawie Ukraiskiego Domu Ludowego – Narodnego Domu w Przemylu. Bez rozwizania tego problemu nasza wspólnota nie moe w peni rozwija swojej dziaalnoci kulturalnej, spoecznej i organizacyjnej.

 
Sprawa przekazania Zwizkowi Ukraiców w Polsce Narodnego Domu, stanu technicznego budynku oraz stosunku do spoecznoci ukraiskiej wadz miasta kadzie si cieniem na funkcjonowanie organizacji pozarzdowych naszej spoecznoci i lokalne relacje polsko-ukraiskie. Nie sprzyja te budowaniu pozytywnego wizerunku miasta Przemyla i Polski.

Od ponad 100 lat Narodny Dom jest centrum dziaalnoci kulturalnej spoecznoci ukraiskiej Podkarpacia. W budynku funkcjonoway: placówka naukowa, teatr, klub sportowy. Po akcji „Wisa” w 1947 roku przez dziewi lat budynek nie by uywany przez nasz spoeczno. Od 1956 roku w budynku miecia si siedziba oddziau Ukraiskiego Towarzystwa Spoeczno-Kulturalnego (UTSK), prowadzono wszechstronn dziaalno kulturaln i owiatow. Podjlimy równie starania o zwrot nieruchomoci. Niestety, nieskutecznie. W 1958 roku decyzj Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie budynek sta si wasnoci Skarbu Pastwa.

Po przeomie roku 1989 nasza spoeczno podja usilne starania o zwrot Narodnego Domu. W tej sprawie otrzymalimy wielokrotne zapewnienia wszystkich bez maa rzdów polskich pozytywnego dla nas rozstrzygnicia. Niestety, w dniu 29 stycznia 2004 roku budynek zosta skomunalizowany.

Nie zwaajc na nieuregulowan spraw wasnoci obiektu, nasza spoeczno woya wiele wysiku i rodków w jego utrzymanie i remont. Generalne prace remontowe zostay przeprowadzone w latach 90-tych. W zamian za znaczce nakady finansowe ZUwP otrzyma przyrzeczenie zwolnienia z obowizku spaty czci czynszu. Niestety, uzgodnienia w tej sprawie nie zostay uznane przez zarzdc nieruchomoci – PGM Przemyl. Powsta wic dug.
Po wniesieniu przez nas sprawy do sdu, równie on nie uzna formalnej wymagalnoci, gdy wymagalno owa zalena bya od dobrej woli i zgody wierzyciela. A tej zabrako. Niekorzystne dla nas wyroki sdowe i zwizana z nimi konieczno spaty ogromnych zobowiza potnie obciyy nasz Zwizek. Zwizek w miar moliwoci regulowa zasadzone zalegoci.    

Z kolei dziaa wadz miasta nie moemy oceni inaczej ni jako cakowity brak zrozumienia sytuacji naszej spoecznoci oraz dbaoci o przekazane mienie. W naszym przekonaniu poczynania poszczególnych urzdników nosz charakter jawnych szykan. W budynku przez wiele lat nie przeprowadzono niezbdnych remontów. Od duszego czasu przecieka dach, co grozi uszkodzeniem zabytkowych wntrz. Waciciel i zarzdca budynku nie dokada nalenych stara, by powierzone mu mienie nadal suyo mieszkacom miasta.


Panie Premierze,

            W spraw zwrotu naszej byej nieruchomoci od lat zaangaowane s najwysze wadze pastwowe Polski i Ukrainy. Padao wiele deklaracji i zapewnie, wielokrotnie przekonywano nas, e problem bliski jest rozwizania. Niestety, kwestie te powizano z przekazaniem nieruchomoci spoecznoci polskiej we Lwowie. To klasyczny przykad stosowania zasady wzajemnoci, któr wydawao si, e wadze Rzeczypospolitej odrzuciy na pocztku lat 90-tych. Uzalenianie decyzji w sprawie Narodnego Domu od nastrojów i decyzji wadz miejskich Lwowa jest nie do przyjcia. Jestemy obywatelami pastwa polskiego: na jego rzecz pacimy podatki, wykonujemy wszelkie powinnoci przewidziane prawem, obyczajem i poczuciem przynalenoci do wspólnoty obywateli Rzeczypospolitej Polskiej.
            W obliczu dziaa wadz Przemyla, Spóki PGM naszym zdaniem pilnej interwencji wymaga równie kwestia stanu technicznego historycznego budynku (zabytku). Chodzi m. in. o awaryjny stan dachu budynku, stwierdzony lustracjami ze strony pracowników Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz decyzj Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wyczeniu z uytkowania czci pomieszcze.

            Dotychczasowa bierno w tej sprawie obecnego zarzdcy oraz próby przerzucania cakowitej odpowiedzialnoci za zachowanie substancji budynku na najemc czci pomieszcze (nasz organizacj) budzi protest naszych rodowisk. Zarzdca przez wiele lat zaniedbywa budynek, nie dokonywano niezbdnych remontów, odwlekano równie wczenie ww. budynku do planów rewitalizacji obiektów miejskich. Obecnie w obliczu propozycji wykupu przez podmiot z Ukrainy wadze miasta zamierzaj  obciy kosztami remontu nasz organizacj oraz potencjalnego nabywc.

            Jako dwuznaczny postrzegany jest przez nas fakt, i wadze miasta  Przemyla pragn z zyskiem sprzeda budynek skonfiskowany spoecznoci ukraiskiej przez komunistyczne wadze, w który miasto nigdy nie inwestowao. Jednoczenie wszelkie zaniedbania spowodowane wiadomym nieangaowaniem kosztów, brakiem dbaoci o budynek ponosi ma spoeczno  ukraiska.  

             Dotychczasowe dziaania wadz miasta Przemyla oraz wojewódzkich Podkarpacia w naszej ocenie stoj w sprzecznoci ze standardami polityki Pastwa Polskiego wobec mniejszoci narodowych, zarówno z Ustaw o Mniejszociach Narodowych i Jzyku Regionalnym, ustawodawstwem dotyczcym dziaalnoci organizacji pozarzdowych, jak i ustawodawstwem i praktyk midzynarodow. Poczynania czci urzdników miasta w sprawie redukcji zaduenia Zwizku, przerzucania na barki spoecznoci ukraiskiej ciaru odwlekanego ­– ze wzgldu na postulat zwrotu budynku – remontu oraz ogólnie stosunek wadz miasta do postulatów spoecznoci ukraiskiej nosz, naszym zdaniem, charakter dyskryminacji na tle narodowociowym. O traktowaniu obywateli Polski, mieszkaców miasta jako zakadników relacji z Ukrain wiadcz liczne wystpienia Prezydenta Roberta Chomy oraz urzdników pastwowej administracji.       
            Wobec braku pozytywnych rezultatów dziaa w tej kwestii organów wadzy pastwowej (w tym Kancelarii Prezydenta RP, MSWiA, Wojewody Podkarpackiego), negatywnej postawy i dziaa wadz miasta Przemyla i zarzdcy budynku Ukraiski Dom Ludowy sprzecznych z elementarnym poczuciem sprawiedliwoci spoecznej i równego traktowania obywateli wnosimy o podjcie interwencji przez Pana Premiera. 
Zapewniamy Pana, Panie Premierze, e wszystkie problemy naszej spoecznoci w Przemylu pragniemy rozwizywa w duchu dialogu i otwartoci, czego niejednokrotnie dalimy dowód. Oczekujemy jednak wsparcia ze strony wadz pastwowych i zrozumienia naszych racji.